Sağlıklı Beslenme Hakkında Doğru Bildiğimiz 9 Yanlış

Herkese iyi gelen, size iyi gelmeyebilir. Gelin etiketlerin arkasındaki gerçeklere bakalım.

1. Herkese İyi Gelen Size İyi Gelmeyebilir

İnternette "süper besin" diye dolaşan yulaf, yoğurt, badem... Evet çoğu insan için harika. Ama sizde şişkinlik, sivilce ya da halsizlik yapıyor olabilir.

Doğrusu: Beslenme kişiseldir. Genetik, bağırsak florası, uyku, stres seviyesi her şeyi değiştirir. Bir diyet listesini körü körüne uygulamak yerine vücudunuzu dinleyin. 2 hafta deneyip "enerjim arttı mı, sindirimim rahat mı?" diye sorun.

2. Beyaz Ekmek Sanıldığı Kadar Zararlı mı?

"Beyaz ekmek = zehir" cümlesini çok duyduk. Peki gerçekten öyle mi?

Doğrusu: Beyaz ekmeğin problemi kendisi değil, miktarı ve neyle yediğiniz. Tam buğday ekmeği daha fazla lif ve B vitamini içerir, kan şekerini daha yavaş yükseltir. Bu doğru. Ama 2 dilim beyaz ekmek + zeytin + peynir + domates, tek başına 4 dilim tam buğday ekmeğinden çok daha dengeli bir öğündür.

Özet: Sorun beyaz ekmek değil, ekmeğin tek başına ana öğün olması. Diyabet veya insülin direnciniz yoksa haftada birkaç dilim beyaz ekmek sizi öldürmez.

3. Normal Pirinç ve Basmati Pirinç Farkı Ne?

Basmati son yılların favorisi oldu. "Daha sağlıklı" diye fiyatı 2 katı.

Farklar:

• Glisemik İndeks: Basmati GI: ~50-58. Normal beyaz pirinç GI: ~65-75. Yani basmati kan şekerini biraz daha yavaş yükseltir.
• Lif ve Vitamin: Beyaz basmati ile normal beyaz pirinç arasında lif farkı çok az. Esmer olanları karşılaştırırsak durum değişir.
• Arsenik: Basmati pirincin arsenik oranı diğer beyaz pirinçlere göre genelde daha düşüktür.

Özet: Diyabetiniz varsa basmati mantıklı. Değilseniz ve porsiyonu kontrol ediyorsanız ikisi de olur. En büyük fark lezzet ve koku zaten.

4. "Light" Ürünler Zayıflatır Mı?

Yanlış: Light yoğurt, light kola otomatik zayıflatır.

Doğrusu: Birçok light üründe şeker azaltılıp yerine tatlandırıcı ve nişasta eklenir. Kalori azalsa da tokluk hissi düşer ve 1 saat sonra tekrar acıkırsınız. Etiketi okuyun. Bazen normal versiyon + küçük porsiyon daha iyidir.

5. Gece 20:00'den Sonra Yemek Yağ Yapar

Yanlış: Vücudun saati yok. Gece 23:00'te yediğiniz 500 kalori ile sabah 10:00'da yediğiniz 500 kalori aynı.

Doğrusu: Gece yeme problemi saatten değil, gece atıştırmalıklarının genelde cips, çikolata olması ve toplam kalori fazlasından kaynaklanır. Uyku düzeniniz bozuksa gece yeme isteği artar, o ayrı mesele.

6. Meyve Şekeri Zararsızdır, İstediğin Kadar Ye

Yanlış: Fruktoz meyveden geldiği için serbest.

Doğrusu: 1 elma = 20g şeker ama yanında lif, su, vitamin var. 4 elma suyu = 80g şeker ve lif yok. Meyve suyu ve kuru meyveye dikkat. Günde 2-3 porsiyon taze meyve ideal.

7. Detoks Çayları ve Suları Vücudu Temizler

Yanlış: 3 günlük yeşil detoksla karaciğerin sıfırlanır.

Doğrusu: Vücudunuzun zaten karaciğeri ve böbrekleri var. Onlar detoksu yapıyor. Detoks çayları genelde ishal yapıp su kaybettir. Tek kalıcı etkisi tartıda -2kg görüp sonra geri almaktır. Su içmek, sebze yemek ve alkolü azaltmak en iyi detokstur.

8. Glutensiz Her Şey Sağlıklıdır

Yanlış: Glutensiz bisküvi, glutensiz ekmek = diyet yiyeceği.

Doğrusu: Çölyak veya gluten hassasiyetiniz yoksa glutensiz ürünler size ekstra fayda sağlamaz. Hatta birçok glutensiz ürün normalinden daha fazla şeker, nişasta ve katkı maddesi içerir ki tadı kötü olmasın. Fiyatı da 2 katı. Gluteni suçlamak yerine işlenmiş paketlenmiş gıdayı azaltmak daha mantıklı.

9. Smoothie İçtim = Sebze Yedim Sayılır

Yanlış: 1 bardak yeşil smoothie ile günlük sebze ihtiyacım bitti.

Doğrusu: Smoothie yaparken 3 muz, 2 avuç meyve, bal, fıstık ezmesi atınca ortaya 600 kalorilik şeker bombası çıkıyor. Üstelik çiğneme olmadığı için tokluk hissi de az. Lifin çoğu parçalansa da posa olarak kalır ama kan şekeri normal sebze yemekten çok daha hızlı yükselir. Smoothie öğün yerine değil, öğüne ek olarak düşünülmeli.

Altın Kural

Etiketlere değil, tabağınıza bakın. İşlenmemiş gıda, yeterli protein, lif ve su. Ve en önemlisi: Sürdürülebilirlik. 1 ay dayanıp bıraktığınız diyet yerine, her gün yapabileceğiniz küçük alışkanlıklar kazandırır.

Not: Kronik bir rahatsızlığınız varsa bu yazı tıbbi tavsiye değildir. Bir diyetisyene danışın.